W dniach 10-11 kwietnia br. w Centrum Kongresowym Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu odbyła się XXXIV konferencja naukowa organizowana jest przez Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin - PIB, Oddz. w Poznaniu oraz Zakład Chemii Żywności i Analizy Instrumentalnej Instytutu Technologii Żywności Pochodzenia Roślinnego, Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu nt. „Roślin oleistych – postępy w genetyce, hodowli, technologii i analityce lipidów”. Tematyka konferencji dotyczyła aktualnych badań genetycznych i technologicznych roślin oleistych. Obejmowała dwudniową sesję plenarną podczas której prezentowano badania naukowe w formie referatów, doniesień, plakatów (posterów).

Konferencję otworzyli: pani prof. dr hab. Iwona Bartkowiak-Broda - kierownik Oddziału IHAR-PIB w Poznaniu, pan prof. dr hab. Henryk Bujak - dyrektor IHAR-PIB i pan prof. dr hab. Jan Pikul - J.M. Rektor UP w Poznaniu. Wprowadzenie do tematyki badawczej roślin oleistych rozpoczął przedstawiciel Zakładów Tłuszczowych „Kruszwica” SA wskazując na potrzeby rynku i oczekiwania przemysłu w stosunku do cech jakościowych i ilościowych uprawianego rzepaku, takich jak: zawartość oleju w nasionach, obniżenie substancji antyżywieniowych, poziom plonowania. Podobne wypowiedzi prezentowały Polskie Zrzeszenie Producentów Oleju w W-wie oraz Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych, którzy też podkreślali znaczenie rzepaku jako ważnego surowca dla branży spożywczej, paszowej i przemysłu rafineryjnego (biopaliwa). W nawiązaniu do realizowanego przez IHAR programu wieloletniego dotyczącego produkcji pasz białkowych zwracano uwagę na śrutę rzepakową jako, jedno ze źródeł krajowego białka paszowego niedocenianego w pełni jako surowiec.

Obecnie światowa produkcja rzepaku to ok. 68 mln. ton, z czego 35% tej produkcji wytwarzane jest w UE. Szacuje się, że produkcja rzepaku w Polsce, w 2017r. wyniosła ,2,7 mln. ton (ok.11,3% produkcji UE). Największymi odbiorcami polskiej śruty rzepakowej są: Holandia, Hiszpania, Niemcy, Dania, Francja. W 2016 r. Polska wyeksportowała prawie 600 tys. ton śruty rzepakowej.

 

W dalszej części konferencji prezentowano wybrane prace badawcze, które przedstawiono też na sesji plakatowej. Prace dotyczyły zagadnień z dziedzin: genetyki i hodowli, biotechnologii i biologii molekularnej, agrotechniki, chorób i szkodników, metod analitycznych i technologii przerobu roślin oleistych oraz wartości biologicznej oleju i śruty. Prace badawcze prowadzone były głównie na rzepaku, ale do badań wykorzystano także inne gatunki roślin, o mniejszym znaczeniu gospodarczym tj.: len oleisty i zwyczajny, soje, czy gorczycę białą. Przedstawiono wiele ciekawych doniesień
prac badawczych.

Jednym z ciekawych wystąpień było omówienie badań dotyczących Oceny możliwości zastosowania bakterii propionowych i mlekowych w ochronie rzepaku ozimego przed chorobami prowadzonych w IOR-PIB, w kontekście biologicznej ochrony roślin. Chociaż w podsumowaniu wniosku stwierdzono, wpływ bakterii na redukcję porażonych liści i możliwość uruchamiania pewnych mechanizmów obronnych w rzepaku, to nie miało to wpływu na zmniejszenie porażenia liści, podobnie jak zwiększone dawki stosowanych bakterii.

 

Innym prezentowanym tematem badawczym były Dzikie gatunki z rodzaju Brassica źródłem odporności na szkodniki rzepaku. W ramach hodowli odpornościowej do badań wykorzystano dwa dzikie gatunki b. fruticulosa i b. tournefartti, celem stworzenia mieszańców bardziej odpornych na najgroźniejsze szkodniki rzepaku: śmietkę kapuścianą, pchełkę rzepakową czy mszyce. Badania prowadzono w dwóch etapach tj. 1) jako źródło odporności na patogeny i 2) wprowadzenie cech odporności do uprawy. Pracę badawczą prowadzono we współpracy UP w Po-niu i IOR-PIB.

Z punktu widzenia rolniczego ważne były też badania technologiczne na temat Optymalizacji technologii uprawy różnych typów odmian rzepaku ozimego z wykorzystaniem doświadczeń typu 3k-p. Porównywano różne warianty uprawy (termin, gęstość siewu, dawka azotu, zabieg ochrony) wybranych odmian rzepaku i ich wpływ na wysokość plonu oraz koszty poniesione na uprawę.

 

W konferencji uczestniczyli nie tylko naukowcy z Polski, ale też z Wielkiej Brytanii, Czech. Przedstawiono wiele interesujących i wartościowych prac, w których uczestniczyły liczne uczelnie i instytuty: UP w Poznaniu, UP we Wrocławiu , UAM w P-niu, SGGW w W-wie UMK w Toruniu UWM w Olsztynie, AGH im. St. Staszica w Krakowie, UP-H w Siedlcach, PWSZ w Ciechanowie; IHAR – PIB, Oddz. w P-niu, w Bydgoszczy, w Radzikowie HR Strzelce, Oddz. Małyszyn, HR Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR, Oddz. Borowo, IGR PAN w P-niu, IWNiRZ w P-niu, IFR PAN w Krakowie, IO w Skierniewicach, IBPR-S w W-wie, IRZ i BŻ PAN w Olsztynie , IOR – PIB w P-niu oraz National Research Council, Institute of Science of Food Production, Grugliasco, Italy Institute of Genetics and Cytology of the National Academy of Sciences of Belarus, Minsk, Czech Agricultural University at Prague, których nie sposób tutaj opisać.

Organizatorzy konferencji już zapraszają na kolejną XXXV konferencję.